Pojęcia z diagnostyki obrazowej, integracji systemów, kontraktowania NFZ i bezpieczeństwa danych, wyjaśnione językiem dyrektora szpitala i działu IT. Każde hasło ma definicję, znaczenie w teleradiologii i podstawę prawną, jeśli istnieje.
Stan prawny: 29 września 2026. Opracowanie: Telediagnosis Sp. z o.o.
Spis haseł
36 haseł w sześciu kategoriach
Kafelek prowadzi do hasła. W kategorii hasła idą od pojęć podstawowych do szczegółowych; każde ma stały adres, więc można do niego odesłać z dokumentu przetargowego albo z umowy.
Kategoria 1 z 6
Modalności obrazowe
Pięć metod obrazowania, które trafiają do opisu: czym się różnią, do czego służą i jaki mają udział w pracy centrum opisowego.
RTG
rentgen, ang. X-ray, radiografia
RTG to najstarsza i najpowszechniejsza metoda diagnostyki obrazowej, w której obraz struktur wewnętrznych ciała powstaje dzięki promieniowaniu rentgenowskiemu. Stosowana przede wszystkim w diagnostyce układu kostno-stawowego (złamania, zmiany zwyrodnieniowe), klatki piersiowej (płuca, serce) i jamy brzusznej.
W teleradiologii: Badanie jest szybkie, tanie i szeroko dostępne, ale słabo różnicuje tkanki miękkie; do tego służą TK i MR. RTG to najczęściej opisywana modalność w Telediagnosis: 52,3% opisów w 2025 roku (dane własne, 2025).
tomografia komputerowa, ang. CT, Computed Tomography
Tomografia komputerowa to metoda diagnostyki obrazowej, w której promieniowanie rentgenowskie i rekonstrukcja komputerowa dają szczegółowe obrazy przekrojowe ciała, a na ich podstawie także obrazy trójwymiarowe narządów, naczyń i kości. Badanie trwa sekundy do minut, dlatego jest metodą pierwszego wyboru w stanach nagłych: urazach, udarze, zatorowości płucnej i ostrych stanach brzusznych.
W teleradiologii: TK to badanie, o które najczęściej pyta SOR, i modalność o najszybszym wzroście w Telediagnosis: 37,5% opisów w 2025 roku, 73 razy więcej opisów TK niż w 2017 roku (dane własne, 2017–2025).
rezonans magnetyczny, ang. MRI, Magnetic Resonance Imaging
Rezonans magnetyczny to metoda diagnostyki obrazowej, w której obraz powstaje dzięki silnemu polu magnetycznemu i falom radiowym, bez promieniowania jonizującego. Najlepiej ze wszystkich modalności obrazuje tkanki miękkie: mózg, rdzeń kręgowy, stawy, narządy jamy brzusznej i miednicy.
W teleradiologii: Opis MR częściej niż w innych modalnościach wymaga subspecjalizacji radiologa, na przykład neuroradiologii albo radiologii mięśniowo-szkieletowej. W Telediagnosis MR to 9,5% opisów w 2025 roku (dane własne, 2025).
Mammografia to badanie rentgenowskie piersi wykonywane promieniowaniem o niskiej energii. Służy do badań przesiewowych w kierunku raka piersi oraz do diagnostyki zmian wyczuwalnych albo widocznych w innych badaniach.
W teleradiologii: W programach przesiewowych opis mammografii wymaga monitorów diagnostycznych o rozdzielczości co najmniej 5 megapikseli, a każde badanie oceniają niezależnie dwaj radiolodzy (badanie dwuczytnikowe). W Telediagnosis mammografia to 0,7% opisów w 2025 roku (dane własne, 2025).
pozytonowa tomografia emisyjna, ang. Positron Emission Tomography
PET to metoda obrazowania z zakresu medycyny nuklearnej: pacjent otrzymuje znacznik promieniotwórczy (najczęściej fluorodeoksyglukozę 18F-FDG), a obraz pokazuje aktywność metaboliczną tkanek. Badanie wykonuje się niemal zawsze w połączeniu z TK (PET/TK) albo MR (PET/MR), żeby ocenić jednocześnie metabolizm i anatomię.
W teleradiologii: PET stosuje się głównie w onkologii (poszukiwanie przerzutów, ocena odpowiedzi na leczenie), rzadziej w kardiologii i neurologii. Badanie PET opisuje lekarz specjalista medycyny nuklearnej; część anatomiczną (TK lub MR) może oceniać radiolog. Telediagnosis opisuje badania RTG, TK, MR i MMG.
Sześć pojęć, które padają na każdym spotkaniu z działem IT szpitala: jak obraz i opis przechodzą między aparatem, archiwum, systemem szpitala i centrum opisowym.
DICOM
Digital Imaging and Communications in Medicine
DICOM to międzynarodowy standard zapisu, przesyłania i wymiany obrazów medycznych wraz z metadanymi pacjenta i badania. Obejmuje format pliku oraz protokół komunikacji między aparatami (RTG, TK, MR), archiwum PACS i stacjami opisowymi. Standard rozwija komitet DICOM przy amerykańskim stowarzyszeniu NEMA.
W teleradiologii: Połączenie DICOM to podstawowa droga integracji: badanie z aparatu albo z PACS szpitala trafia szyfrowanym łączem do systemu teleradiologicznego, bez zmian w aparatach. Telediagnosis uruchamia połączenie DICOM zazwyczaj w 5 dni roboczych od podpisania umowy (dane własne).
DICOM Worklist to usługa standardu DICOM, dzięki której aparat diagnostyczny pobiera z systemu RIS listę zaplanowanych badań razem z danymi pacjenta i zlecenia. Technik nie przepisuje danych ręcznie, więc obraz od początku ma poprawne identyfikatory pacjenta i zlecenia.
W teleradiologii: Poprawne identyfikatory z listy roboczej pozwalają automatycznie połączyć badanie ze zleceniem i odesłać opis do właściwego rekordu w systemie szpitala. Osobnym pojęciem jest lista robocza systemu teleradiologicznego: kolejka badań do opisu, którą koordynator porządkuje według trybu (CITO, pilny, planowy), modalności i subspecjalizacji radiologa.
HL7 to rodzina międzynarodowych standardów wymiany danych klinicznych i administracyjnych między systemami informatycznymi w ochronie zdrowia. W radiologii najczęściej używa się komunikatów HL7 w wersji 2: zleceń badań oraz wyników, czyli opisów.
W teleradiologii: Integracja HL7 oznacza, że zlecenie wychodzi z systemu RIS lub HIS szpitala automatycznie, a podpisany opis wraca do tego samego systemu bez ręcznego przenoszenia; personel pracuje w swoim systemie i nie potrzebuje nowego loginu. Telediagnosis wdrożyła ponad 80 integracji HL7; wdrożenie trwa 14–60 dni zależnie od dostawcy systemu (dane własne).
HL7 CDA to standard dokumentów klinicznych w formacie XML, który opisuje strukturę i zawartość dokumentu medycznego w sposób czytelny dla człowieka i dla systemu. W Polsce dokumenty elektronicznej dokumentacji medycznej, w tym opisy badań diagnostycznych, wymienia się przez Platformę P1 w formacie HL7 CDA według Polskiej Implementacji Krajowej.
W teleradiologii: Opis zwrócony do systemu szpitala powinien nadawać się do wygenerowania dokumentu CDA i przekazania go do P1. W integracji HL7 Telediagnosis może zwracać opis razem z dokumentem gotowym do przekazania do P1, tak jak w Szpitalu Powiatowym w Pyrzycach; samo przekazanie do P1 wykonuje placówka, która udzieliła świadczenia.
PACS to system archiwizacji i udostępniania cyfrowych obrazów medycznych. Obrazy z aparatów trafiają do PACS w standardzie DICOM, a lekarze przeglądają je na stacjach opisowych zamiast na kliszach.
W teleradiologii: PACS szpitala jest zwykle źródłem badań wysyłanych do centrum opisowego i miejscem, do którego wraca opis razem z obrazami. System teleradiologiczny przechowuje kopię badania na czas opisu i, jeśli umowa to przewiduje, historię badań pacjenta do oceny porównawczej.
RIS to system informatyczny zarządzający pracą pracowni radiologicznej: rejestracją pacjenta, zleceniem, wykonaniem badania, opisem i wynikiem. Współpracuje z PACS (obrazy) i z systemem szpitalnym HIS (dane pacjenta, rozliczenia).
W teleradiologii: Integracja HL7 łączy system teleradiologiczny bezpośrednio z RIS lub HIS: zlecenie i opis przepływają automatycznie, a status badania jest widoczny w systemie szpitala. Termin wdrożenia integracji zależy od dostawcy RIS, dlatego umowa z dostawcą teleradiologii powinna przewidywać start na połączeniu DICOM, zanim integracja HL7 będzie gotowa.
Osiem pojęć z umowy i z codziennej pracy: co jest gwarancją, co pomiarem, co dokumentem medycznym i jakie stanowisko pracy wymagają przepisy.
Teleradiologia
Teleradiologia to opisywanie badań obrazowych przez lekarza radiologa w innym miejscu niż to, w którym wykonano badanie: obrazy trafiają do lekarza za pośrednictwem systemów teleinformatycznych, a opis wraca do placówki zlecającej. Rozporządzenie o standardach teleradiologii (Dz.U. 2019 poz. 834, ze zmianą Dz.U. 2026 poz. 362) odsyła w definicji teleradiologii do ustawy Prawo atomowe (art. 3 pkt 47b) i od 2 kwietnia 2026 r. obejmuje także inne techniki obrazowania narządowego.
W teleradiologii: Świadczenia zdrowotne mogą być udzielane za pośrednictwem systemów teleinformatycznych (art. 3 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej), a szpital może powierzyć opisy podwykonawcy w ramach umowy z NFZ (art. 133 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Rozporządzenie określa standard organizacyjny: stanowisko opisowe, zawartość zlecenia i opisu, kontakt lekarza zlecającego z lekarzem opisującym.
Podstawa: Dz.U. 2019 poz. 834; Dz.U. 2026 poz. 362 (rozporządzenie z 13 marca 2026 r., obowiązuje od 2 kwietnia 2026 r.).
CITO to najwyższy priorytet opisu badania obrazowego, stosowany w stanach zagrożenia życia lub zdrowia, najczęściej na szpitalnym oddziale ratunkowym i w izbie przyjęć. CITO nie jest pojęciem ustawowym: przepisy nie określają maksymalnego czasu opisu CITO, a czas jest zobowiązaniem umownym między placówką a dostawcą.
W teleradiologii: W Telediagnosis opis CITO powstaje w czasie do 2 godzin od przyjęcia zlecenia w systemie teleradiologicznym; czas jest zapisany w umowie i mierzony w systemie. W 2025 roku badania zlecone w trybie CITO stanowiły 43,4% opisów, średnio 768 dziennie (dane własne, 2025).
Service Level Agreement, gwarantowany poziom usługi
SLA to zapisane w umowie zobowiązanie dostawcy do wykonania usługi w określonym czasie i o określonych parametrach. W teleradiologii SLA obejmuje przede wszystkim czas opisu w każdym trybie: CITO, pilnym i planowym.
W teleradiologii: Dobrze napisane SLA zawiera cztery elementy: czas liczony od zdefiniowanego momentu (na przykład od przyjęcia zlecenia w systemie), sposób pomiaru (logi systemu, nie deklaracja), skutki przekroczenia (kary umowne, eskalacja) i procedurę reklamacji opisu. Przy wyborze dostawcy warto zapytać, czy czas opisu jest w umowie i jak jest mierzony.
TAT to zmierzony czas od przyjęcia zlecenia opisu przez system teleradiologiczny do przekazania gotowego opisu placówce. W odróżnieniu od SLA, które jest gwarancją umowną, TAT jest faktycznym wynikiem, raportowanym z logów systemu.
W teleradiologii: Dostawca powinien udostępniać placówce zestawienia TAT z podziałem na tryby (CITO, pilny, planowy) i modalności, bo tylko one pozwalają sprawdzić, czy SLA jest dotrzymywane. Definicję pomiaru czasu opisu w Telediagnosis podaje strona z danymi.
Modalność to rodzaj badania obrazowego określony przez fizyczną metodę uzyskania obrazu: RTG, TK, MR, MMG, PET, a także USG. Każda modalność ma inne zastosowania kliniczne, inny sprzęt i inne wymagania wobec radiologa opisującego.
W teleradiologii: Przy wyborze dostawcy warto sprawdzić, które modalności opisuje i jaki ma w nich wolumen; udział poszczególnych modalności mówi, z jakim rodzajem badań zespół ma najwięcej doświadczenia. Telediagnosis opisuje badania RTG, TK, MR i MMG; strukturę opisów według modalności publikuje co roku.
Opis badania to dokument medyczny sporządzony przez lekarza radiologa po ocenie obrazów. Według rozporządzenia o standardach teleradiologii opis zawiera omówienie obrazu zgodne z procedurą radiologiczną, stwierdzone nieprawidłowości z ich wielkością i umiejscowieniem oraz wskazanie elementów utrudniających interpretację. Od 2 kwietnia 2026 r. opis zawiera także metodę obrazowania, parametry fizyczne, ilość i rodzaj środka kontrastującego, drogę jego podania i informację o powikłaniach, jeśli wystąpiły.
W teleradiologii: Opis podpisuje elektronicznie lekarz, który go sporządził, podpisem dopuszczonym dla dokumentacji medycznej, i odpowiada za niego jak za każdy dokument medyczny. Opis badania diagnostycznego innego niż laboratoryjne jest jednym z rodzajów elektronicznej dokumentacji medycznej, więc powinien wracać do systemu szpitala w postaci, która pozwala utworzyć dokument dla Platformy P1.
Podstawa: Dz.U. 2019 poz. 834, § 5; zmiana Dz.U. 2026 poz. 362; rozporządzenie MZ z 8 maja 2018 r. w sprawie rodzajów EDM (Dz.U. 2018 poz. 941).
Stacja opisowa to stanowisko komputerowe do przeglądania i opisywania obrazów medycznych: komputer o odpowiedniej mocy, jeden lub dwa monitory diagnostyczne skalibrowane według krzywej DICOM GSDF oraz przeglądarka obrazów. Rozporządzenie o standardach teleradiologii wymaga, aby warunki opisu i przeglądu obrazów były odpowiednie do zakresu wykonywanych badań.
W teleradiologii: Radiolog pracujący zdalnie opisuje na stacji spełniającej te same wymagania co stacja w szpitalu; dostawca powinien umieć wykazać, na jakim sprzęcie powstają opisy. W Telediagnosis każdy opis powstaje na stacji z monitorem diagnostycznym.
Podstawa: Dz.U. 2019 poz. 834, § 4 pkt 3 lit. b w brzmieniu Dz.U. 2026 poz. 362.
Monitor diagnostyczny to wyświetlacz przeznaczony do oceny obrazów medycznych, różniący się od monitora biurowego luminancją, kalibracją według krzywej DICOM GSDF, jednorodnością podświetlenia i rozdzielczością: zwykle 2 do 3 megapikseli dla badań ogólnych i, w praktyce oraz w programach przesiewowych, co najmniej 5 megapikseli dla mammografii. Parametry monitora sprawdza się w regularnych testach.
W teleradiologii: Monitor jest częścią stanowiska opisowego, które według rozporządzenia ma być odpowiednie do zakresu wykonywanych badań; w praktyce klasa monitora musi odpowiadać opisywanym modalnościom, a najwyższe wymagania stawia mammografia.
Siedem pojęć z perspektywy działu kontraktowania i zamówień: co trzeba zgłosić, gdzie sprawdzić partnera i które przepisy decydują o rozliczeniu.
SZOI
System Zarządzania Obiegiem Informacji
SZOI to portal informatyczny Narodowego Funduszu Zdrowia, w którym świadczeniodawca prowadzi swój potencjał (personel, sprzęt, harmonogramy) oraz zgłasza umowy z podwykonawcami i zmiany w ich wykazie. W zależności od oddziału wojewódzkiego NFZ tę samą funkcję pełni SZOI albo Portal Świadczeniodawcy.
W teleradiologii: Dostawca teleradiologii musi mieć konto podwykonawcy w oddziale wojewódzkim NFZ właściwym dla szpitala; bez niego szpital nie zgłosi go do umowy. Telediagnosis jest zarejestrowana jako podwykonawca we wszystkich 16 oddziałach wojewódzkich NFZ.
Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą
RPWDL to publiczny rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą: podmiotów leczniczych (prowadzą go wojewodowie) i praktyk zawodowych (prowadzą go samorządy zawodowe). Wpis do rejestru jest warunkiem wykonywania działalności leczniczej.
W teleradiologii: Wpis w RPWDL jest wymogiem formalnym dla dostawcy teleradiologii działającego jako podwykonawca; w rejestrze można sprawdzić status, zakres działalności i komórki organizacyjne każdego podmiotu. Telediagnosis Sp. z o.o. jest wpisana do RPWDL pod numerem księgi rejestrowej 000000191873.
Podstawa: Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, przepisy o rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą.
Ogólne Warunki Umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej
OWU to rozporządzenie Ministra Zdrowia określające ogólne warunki umów zawieranych przez NFZ ze świadczeniodawcami. Reguluje między innymi zasady udzielania świadczeń przez podwykonawców: świadczeniodawca odpowiada za świadczenie, a umowa z podwykonawcą musi przewidywać prawo NFZ do kontroli.
W teleradiologii: OWU są formalną podstawą włączenia dostawcy teleradiologii do realizacji umowy szpitala z NFZ. Szpital nie zawiera nowej umowy z Funduszem: zgłasza podwykonawcę i jego potencjał, a rozliczenie świadczeń pozostaje bez zmian.
Podstawa: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Podwykonawca to podmiot, który wykonuje część świadczeń objętych umową świadczeniodawcy z NFZ na jego zlecenie. Szpital zachowuje umowę z Funduszem i odpowiedzialność za świadczenie, a podwykonawca dostarcza wyodrębnioną usługę, na przykład opis badań obrazowych.
W teleradiologii: Dostawca teleradiologii jako podwykonawca musi mieć wpis w RPWDL, obowiązkowe ubezpieczenie OC podmiotu leczniczego i zaakceptować prawo NFZ do kontroli; umowę podwykonawczą szpital zgłasza w SZOI.
Podstawa: Art. 133 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; rozporządzenie MZ w sprawie ogólnych warunków umów.
JGP to system klasyfikacji świadczeń szpitalnych stosowany przez NFZ do rozliczania leczenia szpitalnego. Pobyt pacjenta trafia do grupy na podstawie rozpoznań ICD-10, procedur ICD-9 i danych demograficznych, a grupa określa wartość punktową świadczenia.
W teleradiologii: Algorytm JGP nie rozróżnia, czy opis badania powstał na miejscu czy zdalnie: liczą się kody procedur i rozpoznania, nie organizacja opisu. Szpitalny oddział ratunkowy jest rozliczany osobno, ryczałtem dobowym zależnym od kategorii stanu zdrowia pacjentów.
Prawo atomowe to ustawa regulująca między innymi stosowanie promieniowania jonizującego w medycynie: warunki ekspozycji medycznej, uprawnienia personelu, testy urządzeń radiologicznych i nadzór. Zawiera też ustawową definicję teleradiologii (art. 3 pkt 47b).
W teleradiologii: Rozporządzenie o standardach teleradiologii od 2 kwietnia 2026 r. odsyła w definicji teleradiologii do Prawa atomowego, a wśród wymagań dla placówki wykonującej badania wymienia zgodność z jego przepisami, w tym testy eksploatacyjne urządzeń radiologicznych. Jakość obrazu, który trafia do opisu, zależy od tego, czy aparat przeszedł wymagane testy.
Podstawa: Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe; Dz.U. 2026 poz. 362.
Środek kontrastujący to substancja podawana pacjentowi najczęściej dożylnie, doustnie lub doodbytniczo, która poprawia widoczność naczyń, narządów i zmian chorobowych na obrazie. Stosowany najczęściej w TK (środki jodowe) i MR (środki gadolinowe).
W teleradiologii: Od 2 kwietnia 2026 r. badania TK i MR z kontrastem mają być zorganizowane tak, aby zapewnić bezpieczeństwo pacjenta na wypadek powikłań. Placówka zlecająca przekazuje informację o zdarzeniach niepożądanych po podaniu środka, a opis zawiera ilość i rodzaj środka, drogę podania oraz informację o powikłaniach, jeśli wystąpiły. Podmiot świadczący usługę zapewnia lekarzom placówki zlecającej możliwość kontaktu z lekarzem opisującym w trakcie wykonywania usługi.
Podstawa: Dz.U. 2026 poz. 362: § 4 pkt 3a, pkt 5 i pkt 7 oraz § 5 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia z 2019 r. w nowym brzmieniu.
Sześć pojęć, o które pyta inspektor ochrony danych, dział IT i audytor: gdzie trafia opis, w jakim formacie, jakie certyfikaty i przepisy dotyczą partnera.
EDM
Elektroniczna Dokumentacja Medyczna
EDM to określone w przepisach rodzaje dokumentacji medycznej prowadzone w postaci elektronicznej i wymieniane między placówkami przez Platformę P1: między innymi informacja o rozpoznaniu, karta informacyjna z leczenia szpitalnego, wyniki badań laboratoryjnych oraz opis badań diagnostycznych innych niż laboratoryjne. Wymiana EDM przez P1 obowiązuje od 1 lipca 2021 r.
W teleradiologii: Opis badania obrazowego jest EDM. Za jego utworzenie w wymaganej postaci i indeksację w P1 odpowiada usługodawca, który udzielił świadczenia; gdy opis sporządza podwykonawca będący podmiotem leczniczym, podział tych obowiązków strony zapisują w umowie. Dostawca teleradiologii powinien zwracać opis w sposób, który to umożliwia bez ręcznej pracy, najlepiej przez integrację HL7.
Podstawa: Rozporządzenie MZ z dnia 8 maja 2018 r. w sprawie rodzajów elektronicznej dokumentacji medycznej (Dz.U. 2018 poz. 941); ustawa o systemie informacji w ochronie zdrowia.
Elektroniczna Platforma Gromadzenia, Analizy i Udostępniania Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych
P1 to centralny system e-zdrowia prowadzony przez Centrum e-Zdrowia. Obsługuje e-receptę, e-skierowanie, rejestr zdarzeń medycznych oraz indeks i wymianę elektronicznej dokumentacji medycznej między placówkami.
W teleradiologii: Wykonanie badania obrazowego jest zdarzeniem medycznym raportowanym do P1 przez placówkę, a opis jako dokument EDM jest w P1 indeksowany. Integracja, w której opis wraca do systemu szpitala automatycznie, pozwala placówce spełnić te obowiązki bez dodatkowej pracy rejestracji.
PIK to polska specyfikacja dokumentów HL7 CDA publikowana przez Centrum e-Zdrowia. Określa strukturę, format i zawartość dokumentów EDM przekazywanych przez Platformę P1, w tym opisu badania diagnostycznego.
W teleradiologii: Dokument opisu badania musi być zgodny z aktualną wersją PIK, którą publikuje Centrum e-Zdrowia. Przy wdrożeniu warto ustalić, czy dokument CDA generuje system szpitala z opisu otrzymanego przez HL7, czy dostawca teleradiologii dostarcza go gotowy.
ISO 9001 to międzynarodowa norma określająca wymagania dla systemu zarządzania jakością organizacji. Certyfikat potwierdza, że organizacja ma udokumentowane, wdrożone i audytowane procesy oraz mechanizmy doskonalenia.
W teleradiologii: Certyfikat ISO 9001 dostawcy oznacza opisane procedury realizacji opisów, kontroli jakości i obsługi reklamacji. Dotyczy organizacji, nie systemu informatycznego; tym różni się od ISO 27001. Telediagnosis Sp. z o.o. ma certyfikat ISO 9001.
ISO/IEC 27001, system zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI)
ISO/IEC 27001 to międzynarodowa norma określająca wymagania dla systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji: analizę ryzyka, kontrolę dostępu, szyfrowanie, zarządzanie incydentami, ciągłość działania i audyt. Certyfikat może obejmować całą organizację albo wskazany system.
W teleradiologii: Dla szpitala liczy się certyfikat systemu, w którym przetwarzane są obrazy i dane pacjentów. Rozporządzenie w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności wymaga od podmiotów publicznych systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji i uznaje ten wymóg za spełniony, gdy system oparto na Polskiej Normie wdrażającej ISO/IEC 27001; partner z takim certyfikatem ułatwia więc szpitalowi wykazanie zgodności. System teleradiologiczny Radpoint, z którego korzysta Telediagnosis, ma certyfikat ISO/IEC 27001:2022; jego posiadaczem jest producent systemu.
ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa; dyrektywa NIS 2
Ustawa z 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wdrożyła w Polsce dyrektywę NIS 1; jej nowelizacja z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), obowiązująca od 3 kwietnia 2026 r., wdraża dyrektywę NIS 2. Obejmuje sektor ochrony zdrowia: podmioty lecznicze, zależnie od wielkości, mogą być podmiotami kluczowymi albo ważnymi. Terminy przejściowe: wniosek o wpis do rejestru do 3 października 2026 r., wdrożenie wymagań do 3 kwietnia 2027 r., pierwszy audyt do 3 kwietnia 2028 r.
W teleradiologii: Obowiązki obejmują system zarządzania bezpieczeństwem informacji, obsługę i zgłaszanie incydentów oraz bezpieczeństwo łańcucha dostaw, czyli także dostawców usług przetwarzających dane szpitala. Wybierając dostawcę teleradiologii, szpital powinien sprawdzić, jak zabezpiecza system, jak obsługuje incydenty i czy potwierdza to certyfikatem.
Podstawa: Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 252).
Cztery pojęcia, które pojawiają się, gdy współpraca już działa: druga opinia, podwójny odczyt, artefakty w obrazie i powierzenie danych.
Second opinion
druga opinia radiologiczna, rekonsultacja
Second opinion to niezależna ponowna ocena badania obrazowego przez innego radiologa niż autor pierwszego opisu, zwykle subspecjalistę. Stosuje się ją przy wynikach niejednoznacznych, podejrzeniu poważnej choroby albo na prośbę lekarza prowadzącego lub pacjenta.
W teleradiologii: W teleradiologii druga opinia nie wymaga transportu płyt ani wizyty: badanie trafia do subspecjalisty w innym miejscu. W Telediagnosis wątpliwość do opisu zgłasza się w systemie; badanie może być skonsultowane w zespole obejmującym 7 subspecjalizacji (dane własne), a lekarz zlecający może porozmawiać z radiologiem.
Badanie dwuczytnikowe to procedura, w której ten sam obraz oceniają niezależnie dwaj radiolodzy, a rozbieżności rozstrzyga konsensus albo trzeci lekarz. Jest standardem w mammografii przesiewowej, bo zwiększa czułość wykrywania zmian nowotworowych.
W teleradiologii: Zdalny model ułatwia podwójny odczyt: badanie może trafić równolegle do dwóch radiologów w różnych miejscach, bez czekania na drugiego lekarza na miejscu. Dostawca oferujący podwójny odczyt musi mieć zespół na tyle duży, żeby drugi odczyt nie wydłużał czasu wyniku.
Artefakt to element obrazu, który nie odpowiada rzeczywistej strukturze ciała pacjenta. Powstaje z ruchu pacjenta, metalowych implantów, błędów kalibracji aparatu, zakłóceń akwizycji albo transmisji danych.
W teleradiologii: Radiolog opisujący zdalnie nie widzi warunków, w jakich wykonano badanie, dlatego rozporządzenie o standardach teleradiologii wymaga wskazania w opisie elementów utrudniających interpretację obrazu. Powtarzające się artefakty z jednego aparatu są sygnałem do sprawdzenia testów urządzenia.
rozporządzenie (UE) 2016/679; umowa powierzenia przetwarzania danych
RODO reguluje przetwarzanie danych osobowych, w tym danych o zdrowiu. Dostawca teleradiologii, który opisuje badania na zlecenie szpitala, przetwarza dane pacjentów najczęściej jako podmiot przetwarzający (art. 28 RODO), a szpital pozostaje administratorem. Dostawca będący podmiotem leczniczym prowadzi jednak także własną dokumentację medyczną, dlatego w praktyce spotyka się kwalifikację dostawcy jako odrębnego administratora w zakresie tej dokumentacji; kwalifikację i podział obowiązków strony zapisują w umowie.
W teleradiologii: Powierzenie przetwarzania wymaga umowy albo innego instrumentu prawnego (art. 28 ust. 3 RODO); w praktyce jest to umowa powierzenia jako załącznik do umowy o opisy albo klauzule powierzenia w umowie głównej. Dokument określa zakres, cel i czas przetwarzania, środki bezpieczeństwa, zasady korzystania z dalszych podmiotów przetwarzających i audytu. Szpital ocenia też, czy nowe przetwarzanie wymaga oceny skutków dla ochrony danych (DPIA).
Podstawa: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, art. 4 pkt 7 i 8, art. 28 i art. 35; ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, art. 24.
Słownik ma charakter informacyjny i edukacyjny; nie zastępuje porady prawnej ani medycznej. Przepisy sprawdzamy przy każdej zmianie i podajemy datę stanu prawnego.
Źródła
Na czym opierają się hasła
Definicje prawne pochodzą z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej wykonywanej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych (Dz.U. 2019 poz. 834, zmiana Dz.U. 2026 poz. 362), ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa po nowelizacji z 2026 r. i RODO. Definicje techniczne: dokumentacja standardów DICOM i HL7 oraz publikacje Centrum e-Zdrowia. Liczby o Telediagnosis: dane własne z podanym okresem.
Stan prawny: 29 września 2026. Weryfikacja merytoryczna: zespół medyczny i dział integracji Telediagnosis. Uwagi i propozycje nowych haseł: biuro@telediagnosis.pl.
Cytowanie
Jak powołać się na słownik
Hasła można cytować z podaniem źródła i adresu hasła, na przykład: Telediagnosis, „Słownik teleradiologii”, hasło „CITO”, telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/#cito, stan na 29 września 2026.
Treść słownika jest chroniona prawem autorskim. Zasady cytowania oraz wykorzystania treści przez systemy AI określa llms.txt; adres do cytowania: adres hasła z kotwicą.
