Teleradiologia a kontrakt NFZ: podstawy prawne, zgłoszenie podwykonawcy i rozliczenie

Teleradiologia jest dopuszczalną prawnie formą udzielania świadczeń zdrowotnych. Jej organizację określają standardy Ministra Zdrowia, a w świadczeniach finansowanych przez NFZ udział podwykonawcy jest możliwy, jeżeli przewiduje go umowa z Funduszem i spełnione są wymagania przepisów właściwych dla danego rodzaju świadczeń. Samo sporządzenie opisu na odległość nie jest podstawą do odrębnego rozliczenia z NFZ: sposób sprawozdania i wycena zależą od zakresu umowy szpitala z Funduszem i od aktualnych zarządzeń Prezesa NFZ.

Od 2 kwietnia 2026 r. obowiązuje znowelizowane rozporządzenie o standardach teleradiologii (Dz.U. 2026 poz. 362). Nowelizacja dokłada obowiązki przy badaniach ze środkiem kontrastującym i doprecyzowuje, co placówka zlecająca przesyła razem ze zleceniem, ale nie zmienia zasady: teleradiologia pozostaje pełnoprawną formą realizacji świadczeń diagnostyki obrazowej.

Ten przewodnik prowadzi od podstaw prawnych, przez procedurę zgłoszenia podwykonawcy krok po kroku, po rozliczanie z NFZ, dokumentację elektroniczną i wymogi bezpieczeństwa informacji. Napisaliśmy go z perspektywy Telediagnosis, która wykonała ponad 3,2 miliona opisów badań (dane własne, stan na 23.09.2026) dla ponad 130 współpracujących placówek (dane własne, baza współpracujących placówek, marzec 2026) i przechodzi procedurę zgłoszenia podwykonawcy razem z każdą z nich.

Trzy poziomy regulacji teleradiologii

Dopuszczalność teleradiologii w umowach z NFZ opiera się na trzech poziomach regulacji, które się uzupełniają: ustawie o działalności leczniczej, rozporządzeniu o standardach teleradiologii oraz przepisach o umowach z Funduszem (ustawa o świadczeniach, ogólne warunki umów i zarządzenia Prezesa NFZ właściwe dla rodzaju świadczeń). Znajomość tej struktury rozwiewa najczęstszą wątpliwość działów kontraktowania: skoro zarządzenia Prezesa NFZ nie wymieniają teleradiologii, czy można z niej korzystać?

Ustawa o działalności leczniczej

Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. 2026 poz. 156 ze zm.) stanowi, że świadczenia zdrowotne mogą być udzielane za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. To przepis rangi ustawowej, nadrzędny wobec rozporządzeń i zarządzeń: medycyna na odległość, w tym teleradiologia, jest dopuszczalną formą udzielania świadczeń zdrowotnych w Polsce.

Rozporządzenie o standardach teleradiologii

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej wykonywanej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych (Dz.U. 2019 poz. 834), wydane na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej, jest aktem, który reguluje teleradiologię wprost. Definiuje usługę teleradiologiczną (§ 2 pkt 5) i określa, na czym ona polega (§ 4 pkt 1), a także kwalifikacje lekarza opisującego (§ 4 pkt 2), warunki techniczne (§ 4 pkt 3), treść zlecenia (§ 4 pkt 4), obowiązki podmiotu zlecającego (§ 4 pkt 5 i 6), treść opisu (§ 5), odmowę wykonania usługi (§ 6) i kontrolę jakości prowadzoną przez podmiot zlecający (§ 7). Nowelizacja z 13 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 362, ogłoszona 18 marca 2026 r.) obowiązuje od 2 kwietnia 2026 r.; omawiamy ją w następnej sekcji.

Podwykonawstwo w umowach z NFZ

Art. 133 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2025 poz. 1461 ze zm.) stanowi, że świadczeniodawcy mogą zlecać podwykonawcom udzielanie świadczeń w ramach umowy zawartej z Funduszem, „jeżeli umowa tak stanowi”. Ogólne warunki umów ograniczają zakres podwykonawstwa: w umowach w ramach systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia zlecenie nie może obejmować całych profili ani prowadzenia poradni przyszpitalnej, a w pozostałych umowach całych zakresów świadczeń (§ 3a). W modelu opisanym w tym przewodniku partner teleradiologiczny działa jako podwykonawca szpitala, nie jako samodzielny świadczeniodawca wobec Funduszu. Szpital zachowuje umowę z NFZ, odpowiedzialność za świadczenie (także za osoby, którym powierzył udzielanie świadczeń, § 4 ogólnych warunków umów) i płatność; podwykonawca wykonuje opisy na podstawie umowy podwykonawczej.

Dlaczego zarządzenia Prezesa NFZ nie wymieniają teleradiologii

Zarządzenia Prezesa NFZ dla ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, leczenia szpitalnego i szpitalnych oddziałów ratunkowych określają wyceny, kody procedur i warunki zawierania umów. Nie przewidują odrębnych warunków ani wyceny dla teleradiologii. Standardy teleradiologii i warunki finansowania świadczeń przez NFZ regulują różne aspekty tej samej współpracy: placówka musi spełnić zarówno wymagania organizacyjne wykonywania usługi, jak i warunki właściwe dla swojej umowy z Funduszem.

Co zmieniło się od 2 kwietnia 2026 r.

Nowelizacja rozporządzenia o standardach teleradiologii (Dz.U. 2026 poz. 362) weszła w życie 2 kwietnia 2026 r. Nie zmienia dopuszczalności ani rozliczania teleradiologii. Zmienia kilka wymagań operacyjnych, z których większość dotyczy placówki zlecającej.

Definicja teleradiologii (§ 2 pkt 4) odsyła teraz bezpośrednio do ustawowej definicji z art. 3 pkt 47b Prawa atomowego, a nie do przepisów wykonawczych; zakres pojęcia, w tym „inne techniki obrazowania narządowego”, się nie zmienił.

Stanowisko opisowe (§ 4 pkt 3 lit. b): podmiot świadczący zapewnia sprzęt i aparaturę, w tym stanowisko opisowe, oraz warunki opisu i przeglądu obrazów odpowiednie do zakresu wykonywanych badań; dotychczasowe odesłanie do przepisów wykonawczych Prawa atomowego zastąpiono wymogiem adekwatności do zakresu badań.

Badania TK i MR ze środkiem kontrastującym (nowy § 4 pkt 3a): badanie z podaniem środka kontrastującego jest przeprowadzane w sposób zapewniający bezpieczeństwo pacjenta na wypadek powikłań po podaniu środka kontrastującego. Przepis nie wskazuje adresata wprost; w praktyce obowiązek ten spoczywa na podmiocie, w którym wykonuje się badanie. Opis badania zawiera od teraz także informację o powikłaniach po podaniu środka kontrastującego, jeżeli wystąpiły (§ 5 ust. 2 pkt 2 lit. b).

Co placówka przesyła razem ze zleceniem (§ 4 pkt 5 w nowym brzmieniu): skierowanie, informację o stanie zdrowia pacjenta w chwili wysłania zlecenia, dokumentację medyczną, w szczególności poprzednie badania radiologiczne przy kontynuacji diagnostyki lub leczenia, oraz informację o zdarzeniach niepożądanych po podaniu środka kontrastującego, jeżeli dotyczy. Wszystko w systemie teleinformatycznym.

Kontakt z lekarzem opisującym (nowy § 4 pkt 7): podmiot świadczący zapewnia lekarzom placówki zlecającej możliwość kontaktu z lekarzem opisującym w trakcie usługi polegającej na wymianie opinii (§ 4 pkt 1 lit. d). Obowiązek odwrotny, czyli zapewnienie lekarzowi opisującemu kontaktu z osobą wykonującą badanie, spoczywa na placówce zlecającej od 2019 r. (§ 4 pkt 6).

Kontrola jakości (§ 7 ust. 2 pkt 6 i 7): stałą kontrolę jakości usług teleradiologicznych prowadzi podmiot zlecający, a odpowiada za nią jego kierownik (§ 7 ust. 1 i 4). Od 2 kwietnia 2026 r. nadzór i monitoring w ramach tej kontroli obejmują także spełnianie przez podmiot świadczący wymagań przepisów wydanych na podstawie art. 33zd ust. 1 Prawa atomowego oraz wykonywanie testów eksploatacyjnych urządzeń radiologicznych i pomocniczych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 33l ust. 16 Prawa atomowego.

Co się nie zmieniło: dopuszczalność teleradiologii, zasady wyceny świadczeń, kody procedur i mechanizm rozliczania z NFZ. Sama nowelizacja standardów teleradiologii nie wprowadziła obowiązku ponownego zgłoszenia podwykonawcy. Szpital powinien natomiast sprawdzić, czy jego system przekazuje lekarzowi opisującemu dane wymagane przez nowy § 4 pkt 5.

Masz kontrakt: zgłoszenie podwykonawcy w siedmiu krokach

Poniższe kroki dotyczą zgłoszenia współpracy w ramach umowy z NFZ. Nie zastępują procedury wyboru wykonawcy obowiązującej daną placówkę: podmiot leczniczy, który spełnia przesłanki z ustawy Prawo zamówień publicznych, udziela zamówienia na świadczenia zdrowotne w trybie konkursu ofert (art. 26 ust. 1 i 3 ustawy o działalności leczniczej), a umowa wymaga wtedy formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 27 ust. 3).

Włączenie podwykonawcy teleradiologicznego do istniejącej umowy z NFZ jest procedurą powtarzalną. Poniżej każdy krok z informacją, kto go wykonuje i jaki dokument jest potrzebny.

1. Wybór partnera. Podwykonawca jako podmiot leczniczy musi mieć wpis w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą i obowiązkowe ubezpieczenie OC (ustawa o działalności leczniczej), a do zgłoszenia potrzebne jest jego konto w systemie oddziału wojewódzkiego NFZ właściwego dla szpitala. Warto sprawdzić także certyfikaty (ISO 9001 firmy, ISO/IEC 27001 z zakresem obejmującym system teleradiologiczny) i doświadczenie w zgłoszeniach podwykonawcy. Kryteria wyboru opisujemy w osobnym przewodniku: Jak wybrać dostawcę teleradiologii.
2. Umowa podwykonawcza. Zawiera elementy wymagane przez umowę z Funduszem i ogólne warunki umów, w tym wymagane umową z Funduszem zastrzeżenie prawa NFZ do kontroli podwykonawcy, oraz dokumentację podziału ról w zakresie ochrony danych osobowych, w tym umowę powierzenia, jeżeli zastosowanie ma art. 28 RODO. Dobrze przygotowany partner dostarcza wzór zgodny z warunkami umowy z Funduszem; forma elektroniczna skraca ten krok, a gdy wymagana jest forma pisemna, oświadczenia opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 78¹ Kodeksu cywilnego).
3. Numer umowy z NFZ. Szpital przekazuje podwykonawcy numer swojej umowy z Funduszem; po nim podwykonawca odnajduje szpital w SZOI albo w Portalu Świadczeniodawcy. Zgłoszenie podwykonawcy inicjuje więc podwykonawca, nie szpital.
4. Zgłoszenie umowy podwykonawczej. Podwykonawca ze swojego konta wprowadza dane umowy: szpital (wskazany numerem umowy z NFZ), zakres (w teleradiologii usługa, z wpisanymi modalnościami i trybami badań) oraz daty obowiązywania umowy. Co do zasady jest to zmiana istniejącej umowy szpitala, nie nowe postępowanie; szczegóły i wymagane kopie dokumentów zależą od umowy i oddziału wojewódzkiego.
5. Udostępnienie potencjału. Podwykonawca aktualizuje swój potencjał (lekarze radiolodzy z numerami prawa wykonywania zawodu i czasem pracy) i udostępnia go szpitalowi. Po powiązaniu umowy podwykonawczej z umową szpitala system NFZ automatycznie uwzględnia każdą zmianę potencjału podwykonawcy w danych szpitala. Dane identyfikacyjne lekarzy (w formularzach NFZ m.in. PESEL i numer prawa wykonywania zawodu) wprowadza podwykonawca, więc szpital nie wprowadza ich samodzielnie i nie musi zbierać ich osobno.
6. Akceptacja. Szpital akceptuje zgłoszenie podwykonawcy, a oddział wojewódzki weryfikuje zmianę i aneksuje umowę; ogólne warunki umów dopuszczają zbiorcze aneksy obejmujące zaakceptowane zgłoszenia z okresu sprawozdawczego (§ 10 ust. 2a).
7. Integracja techniczna. Połączenie DICOM między systemem szpitala a systemem podwykonawcy, w razie potrzeby łącze VPN, uruchomienie stanowiska opisowego i szkolenie personelu. Po instalacji urządzenia dostępowego w sieci szpitala połączenie DICOM uruchamia się w ciągu dnia roboczego, a integracja HL7 trwa od kilku dni do kilku tygodni, zależnie od dostawcy systemu szpitala (szczegóły: integracja DICOM i HL7). Przy badaniach rozliczanych z NFZ w praktyce potrzebna jest integracja HL7: dopiero ona zwraca do systemu szpitala opis podpisany przez lekarza jako dokument, który placówka przechowuje i indeksuje w P1.

Prace techniczne (krok 7) mogą być prowadzone równolegle z formalnościami. Rozpoczęcie realizacji świadczeń przez nowego podwykonawcę wymaga spełnienia warunków wynikających z konkretnej umowy z NFZ i właściwego trybu jej zmiany; samo zgłoszenie zmian personelu lub harmonogramu nie przesądza o spełnieniu tych warunków. Zmiany w harmonogramie zgłasza się najpóźniej w dniu poprzedzającym ich powstanie, a w przypadkach losowych niezwłocznie po zdarzeniu (§ 6 ust. 2 ogólnych warunków umów). W umowach w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia obowiązują dodatkowo dwa terminy: zakończenie współpracy z podwykonawcą albo nawiązanie jej z innym zgłasza się dyrektorowi oddziału Funduszu najpóźniej w dniu poprzedzającym zmianę (§ 2 ust. 8 wzoru umowy), a zmianę warunków udzielania świadczeń przez podwykonawców, która wpływa na dostępność świadczeń, w terminie umożliwiającym zmianę umowy, nie później niż 14 dni przed jej wystąpieniem (§ 4 ust. 12 zarządzenia Prezesa NFZ nr 130/2024/DSOZ).

Checklista dokumentów

• umowa podwykonawcza z klauzulą kontroli NFZ, zgodna z warunkami umowy z Funduszem,
• dokumentacja podziału ról i obowiązków dotyczących danych osobowych, w tym umowa powierzenia, jeżeli zastosowanie ma art. 28 RODO,
• wpis podwykonawcy w RPWDL i polisa OC,
• certyfikat ISO 9001 podwykonawcy i certyfikat ISO/IEC 27001 producenta albo operatora systemu, z zakresem obejmującym system teleradiologiczny (jeśli placówka wymaga ich w postępowaniu),
• wykaz lekarzy radiologów podwykonawcy z numerami prawa wykonywania zawodu,
• numer umowy szpitala z NFZ przekazany podwykonawcy,
• zgłoszenie umowy podwykonawczej i potencjał podwykonawcy udostępniony szpitalowi w systemie oddziału wojewódzkiego,
• wniosek o zmianę wykazu podwykonawców w umowie z NFZ,
• protokół integracji technicznej (DICOM, w razie potrzeby VPN i HL7).

Podział zadań i obowiązków organizacyjnych: szpital i podwykonawca

Ubiegasz się o kontrakt: podwykonawca w potencjale placówki

Wymagania kadrowe dla diagnostyki obrazowej określają, osobno dla poszczególnych zakresów świadczeń, rozporządzenia o świadczeniach gwarantowanych i zarządzenia Prezesa NFZ. Przed złożeniem oferty warto więc sprawdzić warunki dla konkretnego zakresu i to, w jaki sposób można w nim wykazać lekarza radiologa.

Personel podwykonawcy wykazuje się w sposób przewidziany dla danego rodzaju i zakresu umowy. Samo ujęcie lekarza w systemie NFZ nie przesądza jednak o spełnieniu wszystkich wymagań kadrowych. Przed złożeniem oferty lub zmianą umowy należy ustalić, które wymagania może spełniać radiolog pracujący zdalnie, a które dotyczą organizacji świadczenia w miejscu wykonania badania.

Pomaga w tym rozróżnienie, które stosuje samo rozporządzenie o standardach teleradiologii: lekarz wykonujący usługę teleradiologiczną, czyli opisujący badanie zdalnie (§ 4 pkt 2), to inna rola niż lekarz nadzorujący badanie w miejscu akwizycji obrazu (§ 4 pkt 1 lit. d). W praktyce Telediagnosis w harmonogramie placówki wykazuje się lekarza nadzorującego badania na miejscu, a lekarzy opisujących zdalnie wykazuje podwykonawca w swoim potencjale, ze średniomiesięcznym czasem pracy, i udostępnia ten potencjał placówce, która na tej podstawie rozlicza opisy. Placówki, które utożsamiają obie role, żądają czasem od podwykonawcy danych osobowych lekarzy opisujących, na przykład numerów PESEL, do wpisania ich w harmonogram. Przy prawidłowo udostępnionym potencjale podwykonawcy te dane są już w systemie NFZ, a dane osobowe przekazuje się w zakresie niezbędnym do konkretnego obowiązku (zasada minimalizacji, art. 5 ust. 1 lit. c RODO); jeżeli placówka potrzebuje ich do innego celu, warto ustalić, do jakiego formularza i których lekarzy.

Podwykonawcę trzeba uwzględnić już na etapie składania oferty, w wykazie podwykonawców formularza ofertowego. Jeżeli warunki postępowania albo wzór umowy dopuszczają podwykonawstwo, do oferty dołącza się kopię zawartej umowy z podwykonawcą (bez postanowień o finansowaniu) albo zobowiązanie podwykonawcy do zawarcia umowy z oferentem, w obu przypadkach z zastrzeżeniem prawa Funduszu do kontroli (§ 14 ust. 1 pkt 7 zarządzenia Prezesa NFZ nr 18/2017/DSOZ w brzmieniu nadanym zarządzeniem nr 51/2024/DSOZ). Nie wystarcza sama deklaracja oferenta, że partnera dopiero poszuka; oferent bez tych dokumentów oświadcza, że wykona umowę samodzielnie (pkt 9). Szczegóły warto sprawdzić w dokumentacji konkretnego postępowania przed terminem składania ofert. Wymagania kadrowe i sprzętowe wobec podwykonawcy odpowiadają warunkom zarządzenia Prezesa NFZ dla danego zakresu świadczeń.

Szpital z SOR

Rozporządzenie o standardach teleradiologii nie zawiera odrębnych ograniczeń dla szpitalnych oddziałów ratunkowych. Warunki umów dla SOR określa zarządzenie Prezesa NFZ nr 8/2024/DSM (ze zmianami): świadczenia mogą być udzielane z udziałem podwykonawców wymienionych w wykazie podwykonawców, a podwykonawcy można zlecić jedynie część zakresu świadczeń objętych umową (§ 6 ust. 1 i 2). Umowa z podwykonawcą zawiera zastrzeżenie prawa Funduszu do kontroli (§ 6 ust. 4), a zmianę warunków udzielania świadczeń przez podwykonawców, która wpływa na dostępność, zgłasza się nie później niż 14 dni przed jej wystąpieniem (§ 6 ust. 6). Świadczenia w SOR obejmują diagnostykę i leczenie prowadzone w oddziale, nie tylko opisy badań, co przemawia za tym, że powierzenie podwykonawcy samych opisów, przy pozostałych świadczeniach udzielanych przez szpital, jest zleceniem części zakresu. Jednym z modeli współpracy jest własny radiolog w godzinach pracy i podwykonawca w nocy, w weekendy, w święta oraz w trybie CITO; część szpitali powierza podwykonawcy całość opisów. Dla umów w innych zakresach granicę wyznacza § 3a ogólnych warunków umów: podwykonawcy nie można zlecić całego zakresu świadczeń, a w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia całego profilu (szczegółowe warunki umów PSZ dopuszczają zlecenie podwykonawcy jedynie części świadczeń w ramach danego profilu, § 6 ust. 2 zarządzenia nr 130/2024/DSOZ). Przepisy nie wprowadzają limitu liczby opisów: znaczenie ma rzeczywisty podział czynności, dlatego przy rozbudowanych modelach powierzenia warto potwierdzić zakres z oddziałem wojewódzkim.

Szpital, w którym funkcjonuje SOR, zapewnia całodobowy i niezwłoczny dostęp między innymi do tomografii komputerowej (§ 4 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego); czas opisu określony w umowie z podwykonawcą nie zastępuje tego wymogu ani oceny pilności wynikającej ze stanu pacjenta. Minimalne zasoby kadrowe oddziału (§ 12 tego rozporządzenia) obejmują lekarzy oddziału, w tym co najmniej jednego lekarza systemu przebywającego stale w oddziale, ale nie wymieniają radiologa stale obecnego w oddziale. Świadczenia zdalne NFZ rozróżnia w jednym miejscu: w ankiecie dodatkowego potencjału, od której zależy składowa ryczałtu za strukturę (§ 11 ust. 5 zarządzenia nr 8/2024/DSM, załącznik nr 5 w brzmieniu zarządzenia nr 7/2025/DSM), dodatkowych lekarzy specjalistów w lokalizacji SOR nie można wykazać konsultacjami telefonicznymi ani zdalnymi z użyciem systemów teleinformatycznych. Warunek ten wymienia okulistykę, otolaryngologię oraz konsultacje kardiochirurgów, torakochirurgów, kardiologów, neurochirurgów, neurologów, ortopedów i chirurgów naczyniowych; radiologii nie dotyczy. Ta sama ankieta punktuje całodobowe wykonywanie badań rezonansu magnetycznego w lokalizacji SOR: warunek dotyczy wykonywania badań na miejscu, a nie miejsca sporządzenia opisu.

Zmiana od 1 listopada 2026 r.: zestawienie obecności w leczeniu szpitalnym

Od 1 listopada 2026 r. w umowach w rodzaju leczenie szpitalne świadczeniodawca przekazuje przez serwisy internetowe lub usługi informatyczne Funduszu (§ 10 ogólnych warunków umów), do 20. dnia następnego miesiąca, miesięczne zestawienie obecności osób wykonujących zawody medyczne wskazanych w harmonogramie, z dniami oraz godzinami rozpoczęcia i zakończenia obecności w miejscu udzielania świadczeń (§ 6a ogólnych warunków umów, dodany przez Dz.U. 2026 poz. 1137); za niewykonanie obowiązku przewidziano karę umowną. Zestawienie dotyczy osób wskazanych w harmonogramie. W praktyce Telediagnosis jest to lekarz nadzorujący badania w miejscu ich wykonania; lekarze opisujący zdalnie są wykazywani w potencjale podwykonawcy według średniomiesięcznego czasu pracy, a nie w harmonogramie placówki. Sam przepis nie rozstrzyga jednak wprost sytuacji lekarzy opisujących zdalnie, dlatego sposób ich wykazywania warto potwierdzić z właściwym oddziałem wojewódzkim NFZ, najlepiej w formie pisemnej, przed 1 listopada 2026 r.

Jak rozliczać teleradiologię z NFZ

To sekcja, która najczęściej rozwiewa wątpliwości działów kontraktowania. Samo sporządzenie opisu na odległość nie jest podstawą do odrębnego rozliczenia z NFZ. Liczy się prawidłowa organizacja i rozliczenie całego świadczenia według zasad umowy placówki z Funduszem.

Wycena

Wycena dotyczy świadczenia określonego w umowie z Funduszem, nie samego opisu. W zależności od rodzaju i zakresu umowy badanie może być rozliczane jednostkowo albo mieścić się w ryczałcie (na przykład w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia), a szczegóły określają aktualne zarządzenia Prezesa NFZ. W żadnym z tych modeli przepisy nie przewidują odrębnego produktu ani stawki tylko z tego powodu, że opis sporządzono zdalnie; w leczeniu szpitalnym grupy JGP również nie zawierają odrębnych stawek dla teleradiologii. Świadczenia w SOR i w izbie przyjęć finansuje ryczałt dobowy (§ 9 ust. 3 i § 11 zarządzenia nr 8/2024/DSM). Szpital sprawozdaje wykonane procedury według ICD-9 z kodami produktów z katalogu (§ 10 ust. 1, załącznik nr 3 w brzmieniu zarządzenia nr 7/2025/DSM), który wymienia badania obrazowe, ale nie zawiera osobnego produktu za opis sporządzony zdalnie. Rodzaj wykonanych procedur wpływa natomiast na składową ryczałtu za funkcję (§ 11 ust. 6).

Sprawozdawczość

Szpital sprawozdaje świadczenia do oddziału wojewódzkiego komunikatem sprawozdawczym w formacie XML określonym w aktualnym zarządzeniu Prezesa NFZ. Świadczeniodawcą w komunikacie jest szpital, nie firma teleradiologiczna. Personel realizujący świadczenie, w tym radiologów podwykonawcy, wykazuje się zgodnie z potencjałem zgłoszonym w systemie oddziału i aktualną specyfikacją komunikatu.

EDM i Platforma P1

Opis badania diagnostycznego innego niż laboratoryjne jest jednym z rodzajów elektronicznej dokumentacji medycznej (rozporządzenie Ministra Zdrowia z 8 maja 2018 r. w sprawie rodzajów EDM, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1059), a od 1 lipca 2021 r. usługodawcy są obowiązani zapewnić możliwość wymiany danych zawartych w EDM za pośrednictwem Systemu Informacji Medycznej, działającego w ramach Platformy P1 (art. 56 ust. 4 ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia), i od tej samej daty przekazywać do niego dane zdarzeń medycznych (art. 56 ust. 2a). Polska Implementacja Krajowa HL7 CDA przewiduje szablon dla opisu badania diagnostycznego. Taki dokument nie jest przechowywany jako treść w P1: jest przechowywany w repozytorium podmiotu prowadzącego dokumentację i indeksowany w P1, co umożliwia wymianę. Sposób indeksowania EDM i raportowania zdarzeń medycznych w modelu z podwykonawcą powinien odpowiadać aktualnym zasadom Centrum e-Zdrowia i obiegowi dokumentacji przyjętemu przez placówkę; podwykonawca powinien zwracać opis w sposób, który pozwala placówce utworzyć i zaindeksować dokument bez ręcznej pracy.

Przepływ finansowy

Schemat jest prosty: NFZ płaci szpitalowi za świadczenie, szpital płaci podwykonawcy na podstawie umowy podwykonawczej, za wykonane opisy. Umowa szpitala z podwykonawcą nie tworzy sama w sobie dodatkowego produktu rozliczanego z NFZ. Koszt zewnętrznych opisów może zastępować część kosztów własnej obsady albo je uzupełniać, zależnie od modelu współpracy. Jak porównać oba modele bez upraszczania, opisujemy w przewodniku Koszt obsady radiologicznej.

RODO, bezpieczeństwo informacji i wyroby medyczne

Współpraca teleradiologiczna wymaga ustalenia zasad dostępu do danych, ich przekazywania i zabezpieczenia. Część wymogów spoczywa na placówce jako administratorze danych, część na partnerze teleradiologicznym, a ich podział trzeba opisać w umowach.

Umowa powierzenia i DPIA

Rola partnera teleradiologicznego na gruncie RODO zależy od rzeczywistego modelu przetwarzania danych. Jeżeli partner przetwarza dane wyłącznie w imieniu placówki i na jej udokumentowane polecenie, działa jako podmiot przetwarzający, a współpraca wymaga umowy zgodnej z art. 28 RODO; zwykle stanowi ona załącznik do umowy podwykonawczej. Placówka jako administrator ustala, czy przetwarzanie danych o zdrowiu odbywa się na dużą skalę; jeżeli tak, ma obowiązek przeprowadzić ocenę skutków dla ochrony danych (art. 35 ust. 3 lit. b RODO). Duża skala nie jest jedyną przesłanką: obowiązek oceny skutków może wynikać także z ogólnej oceny ryzyka (art. 35 ust. 1 RODO). Podmiot przetwarzający pomaga administratorowi w tej ocenie w zakresie powierzonych czynności (art. 28 ust. 3 lit. f RODO), a dalsze powierzenie danych innemu podmiotowi wymaga uprzedniej zgody administratora i umowy o tych samych obowiązkach (art. 28 ust. 2 i 4 RODO).

Krajowe Ramy Interoperacyjności i ISO/IEC 27001

Rozporządzenie w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności zobowiązuje podmiot realizujący zadania publiczne do wdrożenia i utrzymywania systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji (§ 19 ust. 1); wymagania uznaje się za spełnione, jeżeli system opracowano na podstawie Polskiej Normy PN-ISO/IEC 27001, a zabezpieczenia, zarządzanie ryzykiem i audyt opierają się na normach z nią związanych (§ 19 ust. 3). Przepis nie wymaga certyfikatu. Certyfikat ISO/IEC 27001 podwykonawcy albo producenta systemu, z zakresem obejmującym system i usługę, może być jednym z dowodów stosowanych przez niego zabezpieczeń, ale nie zastępuje obowiązków placówki dotyczących jej własnego środowiska i systemu zarządzania bezpieczeństwem. ISO/IEC 27001 certyfikuje system zarządzania bezpieczeństwem informacji organizacji, nie produkt, dlatego przy ocenie dostawcy liczy się zakres certyfikatu: czy obejmuje system i usługę, w których przetwarzane są dane pacjentów.

Krajowy system cyberbezpieczeństwa i NIS 2

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252, w życie 3 kwietnia 2026 r.) wdraża dyrektywę NIS 2 i obejmuje sektor ochrony zdrowia. Podmioty lecznicze, zależnie od wielkości i zakresu działalności, mogą być podmiotami kluczowymi albo ważnymi, z obowiązkami w zakresie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, obsługi incydentów i bezpieczeństwa łańcucha dostaw, także wobec dostawców przetwarzających dane szpitala. Wykaz podmiotów w sektorze ochrony zdrowia obejmuje również podmioty udzielające świadczeń jako podwykonawcy podmiotów kluczowych lub ważnych w rozumieniu art. 133 ustawy o świadczeniach, więc analiza statusu dotyczy zarówno placówki, jak i jej partnera teleradiologicznego; ten sam wykaz wymienia osobno świadczeniodawców, którzy mają w strukturze szpitalny oddział ratunkowy, centrum urazowe lub centrum urazowe dla dzieci. Podmiot, który spełnia przesłanki, składa wniosek o wpis do wykazu podmiotów kluczowych i ważnych w terminie 6 miesięcy od ich spełnienia (art. 7c ustawy); podmioty spełniające je w dniu wejścia nowelizacji w życie składają wniosek według harmonogramu ogłoszonego przez ministra właściwego do spraw informatyzacji (art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 3 ustawy nowelizującej).

Wyroby medyczne

Oprogramowanie używane w teleradiologii może być wyrobem medycznym w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2017/745 (MDR), zależnie od funkcji i przeznaczenia określonego przez producenta. Za ocenę zgodności odpowiada producent oprogramowania. Dla placówki praktyczny wniosek: warto poprosić o dokumentację producenta systemu, z którego korzysta podwykonawca.

Skala badań i zasoby kadrowe

Teleradiologia nie jest modą technologiczną, lecz odpowiedzią na niedobór radiologów, przy którym w wielu placówkach sama rekrutacja nie wystarcza do zapewnienia ciągłości obsady. Raport AOTMiT z 22 września 2025 r. wskazuje wzrost liczby analizowanych świadczeń rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej finansowanych przez NFZ między 2017 a 2024 r. odpowiednio o około 2,2 mln i ponad 700 tys. (dane dotyczą zakresu świadczeń objętych analizą raportu). Zawód wykonuje 4 276 lekarzy ze specjalizacją z radiologii i diagnostyki obrazowej, a łącznie ze specjalistami I stopnia 4 740 (Centralny Rejestr Lekarzy NIL, zestawienie nr 4, stan na 30 czerwca 2026 r.). Skalę problemu, koszty obsady i porównanie modeli opisujemy w przewodniku Koszt obsady radiologicznej.

Szpitale publiczne konkurują o radiologów z sektorem prywatnym i z dużymi ośrodkami. Mniejszym placówkom publicznym trudniej konkurować o specjalistów, dlatego niedobór dotyka ich szczególnie. Podwykonawca teleradiologiczny jest dla takiego szpitala sposobem na utrzymanie ciągłości diagnostyki i wymaganego potencjału bez wieloletnich inwestycji.

Co dalej

Teleradiologia w Polsce jest dopuszczalna i objęta szczegółową regulacją. Kluczowe jest prawidłowe ustalenie warunków współpracy, zasad przetwarzania danych, sposobu wykazania podwykonawcy w umowie z NFZ i obiegu dokumentacji.

Telediagnosis przeprowadza placówki przez cały ten proces: od dokumentów do umowy, przez zgłoszenie w systemie oddziału wojewódzkiego, po integrację techniczną. Jesteśmy zarejestrowani we wszystkich 16 oddziałach wojewódzkich NFZ i od 2017 roku wykonaliśmy 3 228 982 opisy badań (dane własne, stan na 23.09.2026).

Zadzwoń lub napisz: przeprowadzimy przez cały proces, od umowy, przez zgłoszenie w SZOI, po pierwszy opis badania.

Podstawy prawne i źródła