Tytuł: HIS: system szpitalny a teleradiologia Adres kanoniczny: https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/his/ Opis: HIS (szpitalny system informacyjny): gdzie powstaje zlecenie, gdzie wraca opis, czym różni się od RIS, kiedy integracja idzie z HIS i o co zapytać dostawcę. Identyfikator treści: TD-WWW-HASLO-HIS-2026Q4; wersja treści: 2026-10-25b # HIS: Hospital Information System HIS jest zwykle tam, gdzie zaczyna się i kończy droga badania w szpitalu: lekarz oddziału wystawia w nim zlecenie i w nim czyta opis. W teleradiologii decyduje o tym, czy pytanie kliniczne dotrze do radiologa w całości, a wynik wróci tam, gdzie lekarz go szuka. Autor: [Redakcja Telediagnosis](https://telediagnosis.pl/o-nas/), Telediagnosis Sp. z o.o. Publikacja: 24 października 2026 Stan prawny słownika: 6 października 2026 Recenzja: [Kamila Karczewska](https://telediagnosis.pl/o-nas/#osoba-karczewska), Dyrektor Generalna, 24 października 2026 Weryfikacja techniczna: Szymon Kulawik, integracje i systemy, 25.10.2026 Czas czytania: około 8 minut **HIS (Hospital Information System):** HIS (szpitalny system informacyjny) to system informatyczny wspierający pracę szpitala: obsługę danych pacjentów, przyjęć, przeniesień i wypisów, zleceń, dokumentacji medycznej oraz rozliczeń świadczeń, w tym z NFZ. W radiologii współpracuje zwykle z RIS, systemem obsługującym pracownię radiologiczną. W części szpitali funkcje RIS pełni moduł HIS. **W teleradiologii:** Integracja HL7 umożliwia automatyczną wymianę danych pacjenta, zleceń i opisów między HIS lub RIS placówki a systemem teleradiologicznym. Sposób przekazania podpisanego opisu, udostępnienia go lekarzowi i włączenia do dokumentacji pacjenta zależy od wdrożonej integracji. W modelu współpracy Telediagnosis przy badaniach rozliczanych z NFZ docelowym rozwiązaniem jest integracja HL7 z RIS lub HIS placówki. ## Jak działa HIS w obiegu badania W typowym szpitalu droga badania obrazowego zaczyna się w HIS i w HIS się kończy. Lekarz oddziału, poradni albo SOR wystawia w nim zlecenie na badanie z pytaniem klinicznym, informacją o stanie pacjenta i trybem (CITO, pilny, planowy). Zlecenie trafia do pracowni: do osobnego systemu RIS komunikatem HL7 albo do modułu radiologicznego wewnątrz HIS. Pracownia wykonuje badanie, obrazy idą do PACS, a zlecenie z danymi klinicznymi do systemu teleradiologicznego. Podpisany opis wraca komunikatem HL7 z treścią opisu oraz dokumentami PDF i HL7 CDA do systemu, z którego wyszło zlecenie, i pojawia się w dokumentacji pacjenta na oddziale. Rola HIS na kolejnych etapach badania opisywanego zdalnie | Etap | Co robi HIS | Z czym się łączy | | --- | --- | --- | | Zlecenie | lekarz wystawia zlecenie z pytaniem klinicznym, stanem pacjenta i trybem badania | RIS albo własny moduł radiologiczny (komunikat HL7) | | Wykonanie badania | otrzymuje status wykonania; dane pacjenta trafiają na aparat przez listę roboczą RIS | RIS, aparaty (DICOM Worklist), PACS | | Opis | odbiera podpisany opis z treścią, PDF i dokumentem HL7 CDA; zmienia status badania | system teleradiologiczny przez RIS albo bezpośrednio (komunikat HL7 ORU) | | Dokumentacja i rozliczenie | dołącza opis do dokumentacji pacjenta; z HIS albo z repozytorium EDM placówka indeksuje dokument w P1 i sprawozdaje świadczenie do NFZ, zależnie od architektury systemów | repozytorium EDM placówki, Platforma P1, system rozliczeń NFZ | ## Co to znaczy dla placówki Dla dyrektora i działu IT HIS jest punktem, w którym decyduje się architektura integracji: z kim ją uzgadniać i ile potrwa. Gdy pracownia ma osobny RIS, zlecenie pokonuje zwykle dwie integracje (HIS do RIS, RIS do teleradiologii) i to dostawca RIS konfiguruje wymianę z teleradiologią; gdy funkcje RIS są modułem HIS, integracja jest zwykle jedna i uzgadnia się ją z dostawcą systemu głównego. Telediagnosis ma ponad 80 wdrożonych integracji HL7 (dane własne, stan na 23.09.2026) z systemami HIS, RIS i PACS producentów: Agfa, Alteris, CGM, Digra, Eskulap, Medinet, Mediqus, Orion, Pergamon, Philips, Pixel, Radpoint, Resqmed, Softmed, Synektik (dane własne, lista producentów według stanu na 12.10.2026); uruchomienie trwa od 3 dni roboczych do 3 tygodni od instalacji urządzenia dostępowego, średnio około tygodnia (dane własne z wdrożeń Telediagnosis; czas liczony od instalacji urządzenia dostępowego w placówce; stan na 12.10.2026). ### O co zapytać przed podpisaniem umowy Pytania do dostawcy HIS i do własnego działu IT, nie do dostawcy teleradiologii: 1. **Skąd wychodzi zlecenie na badanie obrazowe: z osobnego RIS czy z modułu HIS, i który dostawca konfiguruje interfejs HL7 do podmiotu zewnętrznego?** Od tej odpowiedzi zależy, ilu dostawców trzeba zaangażować i czyj harmonogram wyznacza termin. 2. **Czy formularz zlecenia w HIS ma pola na dane wymagane przepisami i czy są one obowiązkowe przed wysłaniem?** Od 2 kwietnia 2026 r. placówka przesyła wraz ze zleceniem skierowanie, informację o stanie zdrowia pacjenta w chwili wysłania zlecenia, dokumentację wcześniejszych badań przy kontynuacji diagnostyki lub leczenia oraz informację o zdarzeniach niepożądanych po podaniu środka kontrastującego, jeżeli wystąpiły (Dz.U. 2019 poz. 834, § 4 pkt 5, w brzmieniu nadanym przez Dz.U. 2026 poz. 362). Formularz, który pozwala zamknąć zlecenie bez tych danych, wytwarza niekompletne zlecenia, które wracają z pracowni albo z teleradiologii. 3. **Czy wywiad kliniczny dociera do teleradiologii w całości?** Przy dwóch integracjach pole z opisem stanu pacjenta przechodzi przez dwa interfejsy; limit znaków w jednym z nich może obciąć tekst i wtedy na stację radiologa trafia urwane zdanie. Test pełnej drogi komunikatu, od formularza w HIS do okna radiologa, jest częścią testów wdrożeniowych i warto o niego poprosić. 4. **Jak HIS przyjmuje odebrany opis: czy zapisze treść w polu wyniku, dołączy PDF i dokument HL7 CDA do dokumentacji pacjenta i zmieni status zlecenia, czy część z tego trzeba zrobić ręcznie?** To, co nie zapisze się automatycznie, obciąża rejestrację albo sekretariat medyczny. 5. **Czy po odebraniu opisu HIS pozwala sprawozdać świadczenie i zaindeksować dokument EDM bez dodatkowych czynności?** Dokument HL7 CDA do Platformy P1 przekazuje placówka; dostawca HIS powinien potwierdzić, że dokument zewnętrzny odebrany komunikatem HL7 trafia do repozytorium EDM i do sprawozdawczości tak samo jak opis sporządzony na miejscu. > **Praktyczna rada: Pola obowiązkowe w formularzu zlecenia** > > Najczęstszym źródłem niekompletnych zleceń nie jest brak wiedzy lekarza, tylko formularz HIS, który pozwala wysłać skierowanie bez informacji o stanie pacjenta, bez pytania klinicznego i bez danych o środku kontrastującym. Ustawienie tych pól jako wymaganych przed wysłaniem zlecenia do pracowni jest zmianą konfiguracji po stronie administratora HIS, nie wdrożeniem; oszczędza pracowni telefonów na oddział i skraca czas do opisu, bo badanie trafia na listę radiologa z kompletem danych. Proponowany zapis w uzgodnieniach wdrożeniowych: „Formularz zlecenia badania obrazowego w systemie Zamawiającego wymaga przed wysłaniem zlecenia wypełnienia pól: pytanie kliniczne, informacja o stanie zdrowia pacjenta, środek kontrastujący (podany albo nie)”. ## Najczęstsze nieporozumienie HIS i RIS bywają w dokumentacji zakupowej używane zamiennie, a to decyduje o tym, z kim placówka uzgadnia integrację. HIS to system części klinicznej i administracyjnej szpitala: przyjęcia, wypisy i pobyty pacjentów, oddziały i poradnie, apteka, rozliczenia z NFZ, sprawozdawczość do Platformy P1. RIS to system zakładu diagnostyki obrazowej: harmonogramy, listy robocze aparatów, obieg opisów, łączność z PACS. W części szpitali oba są pakietem jednego producenta i funkcje RIS pełni moduł HIS; wtedy integracja HL7 z teleradiologią idzie bezpośrednio z HIS. Zapytanie ofertowe, które wymaga „integracji z RIS” w szpitalu bez osobnego RIS, albo odwrotnie, wydłuża wdrożenie o wyjaśnienia, których można uniknąć jednym zdaniem o architekturze. ## Co to znaczy dla radiologa Radiolog nie loguje się do HIS szpitala, ale czyta to, co lekarz oddziału wpisał w jego formularzu. Precyzyjne pytanie kliniczne, informacja o stanie pacjenta i o zdarzeniach niepożądanych po środku kontrastującym, których przekazania wymaga rozporządzenie (Dz.U. 2019 poz. 834, § 4 pkt 5, w brzmieniu nadanym przez Dz.U. 2026 poz. 362), docierają na stację opisową w takiej postaci, w jakiej przepuścił je formularz HIS i interfejsy po drodze. Po podpisaniu opisu automatyczny zwrot do HIS sprawia, że lekarz prowadzący widzi dokument w swoim systemie bez pośrednictwa rejestracji; przy badaniach CITO to różnica liczona w minutach. ## Standard i źródła Zakres danych w zleceniu teleradiologicznym określa rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej wykonywanej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych (Dz.U. 2019 poz. 834, § 4 pkt 5, w brzmieniu nadanym przez Dz.U. 2026 poz. 362, obowiązuje od 2 kwietnia 2026 r.). Status opisu jako elektronicznej dokumentacji medycznej wynika z rozporządzenia w sprawie rodzajów elektronicznej dokumentacji medycznej (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1059). Wymianę komunikatów między HIS, RIS i systemem teleradiologicznym definiuje standard HL7 w wersji 2 (wydanie 2.5 jako norma ISO/HL7 27931:2009), a role systemów w obiegu zlecenia opisuje profil IHE Scheduled Workflow: HIS występuje w nim jako Order Placer (składający zlecenie), a RIS jako Order Filler (realizujący zlecenie). > **Z praktyki: Wywiad kliniczny pokonuje dwie integracje** > > W szpitalu z HIS jednego producenta na oddziałach i RIS innego w pracowni skierowanie pokonuje dwie integracje, zanim dotrze do radiologa: z formularza lekarza w HIS do zlecenia w RIS, a stamtąd komunikatem HL7 do systemu teleradiologicznego. Sam standard nie jest tu ograniczeniem: wywiad kliniczny podróżuje w segmencie NTE komunikatu HL7, którego pole tekstowe mieści do 65 536 znaków. O tym, ile z wywiadu lekarza dotrze do radiologa, decyduje konfiguracja systemów placówki po drodze: które pola formularza HIS trafiają do zlecenia w RIS i czy RIS przekazuje je dalej w komunikacie. Dlatego w testach integracji warto sprawdzić całą drogę, od formularza w HIS do okna radiologa, na zleceniu z pełnym wywiadem, a nie tylko na zleceniu testowym z jednym zdaniem. > **Cytowanie: Jak cytować to hasło** > > Redakcja Telediagnosis, hasło „HIS”, Telediagnosis, Słownik teleradiologii, 24 października 2026, https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/his/, wersja treści 2026-10-25b, identyfikator TD-WWW-HASLO-HIS-2026Q4. Definicja hasła i stan prawny słownika: https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/#his. ## Najczęstsze pytania Krótkie odpowiedzi na pytania, które padają najczęściej przy tym pojęciu. ### Czym różni się HIS od RIS przy integracji z teleradiologią? HIS obsługuje cały szpital: przyjęcia, wypisy i pobyty pacjentów, zlecenia lekarskie, dokumentację na oddziałach, aptekę, rozliczenia z NFZ. RIS obsługuje zakład diagnostyki obrazowej: harmonogramy pracowni, listy robocze aparatów, opisy i wyniki. Integracja HL7 z teleradiologią łączy się z tym systemem, w którym powstaje zlecenie na badanie i do którego ma wrócić opis: z osobnym RIS albo bezpośrednio z HIS, gdy funkcje RIS są jego modułem. ### Czy radiolog zdalny potrzebuje konta w HIS szpitala? W modelu Telediagnosis nie. Radiolog pracuje w systemie teleradiologicznym, do którego zlecenie z danymi klinicznymi trafia komunikatem HL7 z HIS albo RIS, a podpisany opis wraca tą samą drogą. Dostęp do sieci szpitala ogranicza się do połączenia między systemami, a zakres przetwarzanych danych do badań zleconych do opisu; to ustalenie, które IOD placówki zwykle chce mieć na piśmie. ### Co się dzieje z opisem po odebraniu go przez HIS? HIS dołącza opis do dokumentacji pacjenta i udostępnia go lekarzowi oddziału w tym samym miejscu, w którym czyta inne wyniki. Opis badania diagnostycznego innego niż laboratoryjne jest elektroniczną dokumentacją medyczną, więc placówka zapisuje dokument HL7 CDA w swoim repozytorium i indeksuje go w Platformie P1; Telediagnosis zwraca opis z dokumentem gotowym do przekazania i nie raportuje do P1. ### Czy integracja z HIS jest potrzebna przy badaniach rozliczanych z NFZ? W modelu współpracy Telediagnosis przy badaniach rozliczanych z NFZ docelową drogą jest integracja HL7 z RIS albo HIS placówki, bo opis trafia wtedy bezpośrednio do systemu, w którym placówka prowadzi dokumentację i sprawozdaje świadczenie. Do czasu jej uruchomienia badania idą do opisu połączeniem DICOM, a zlecenia i odbiór opisów obsługuje platforma teleradiologiczna. ## Co czytać razem z hasłem HIS Kategoria „Standardy i systemy IT” w słowniku ma 7 haseł; poniżej te, do których hasło HIS odsyła. ### RIS System pracowni radiologicznej. [Czytaj pełne hasło](https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/ris/) ### HL7 Wymiana danych między systemami. [Czytaj pełne hasło](https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/hl7/) ### PACS Archiwum obrazów. [Czytaj pełne hasło](https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/pacs/) ### DICOM Standard obrazów medycznych. [Czytaj pełne hasło](https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/dicom/) ### Cały słownik teleradiologii Wszystkie hasła z kategorii „Standardy i systemy IT” i pozostałych kategorii w jednym miejscu, ze stanem prawnym i zasadami cytowania. [Otwórz słownik](https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/#systemy) ## Gdzie to pojęcie pracuje na stronie ### Integracja DICOM i HL7 krok po kroku Dwie drogi integracji, czasy uruchomienia, co przygotowuje placówka i jak wraca opis. [Czytaj odpowiedź](https://telediagnosis.pl/baza-wiedzy/integracja-dicom-hl7/) ### Teleradiologia a kontrakt NFZ Podwykonawstwo, zgłoszenie w SZOI, dokumentacja i Platforma P1 w modelu z dostawcą opisów zdalnych. [Czytaj artykuł](https://telediagnosis.pl/baza-wiedzy/teleradiologia-a-kontrakt-nfz/) ------------------------------------------------------------------------------ Ten plik jest wersją Markdown strony https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/his/ wygenerowaną z jej treści przy buildzie. Adres do cytowania: https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/his/. Indeks strony dla systemów AI: https://telediagnosis.pl/llms.txt (tam też zasady cytowania i użycia treści przez systemy AI). © 2026 Telediagnosis Sp. z o.o.