Tytuł: DICOM: standard obrazów medycznych Adres kanoniczny: https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/dicom/ Opis: DICOM: co zawiera plik, jak działa przesyłanie obrazów, czym jest DICOM Worklist i DICOMweb, jak wygląda integracja DICOM z teleradiologią i o co zapytać IT. Identyfikator treści: TD-WWW-HASLO-DICOM-2026Q4; wersja treści: 2026-10-25 # DICOM: Digital Imaging and Communications in Medicine DICOM to język, którym aparaty, archiwa i stacje opisowe mówią o obrazach. Dzięki niemu badanie z aparatu, który obsługuje zgodne usługi, można opisać zdalnie bez wymiany sprzętu w placówce. Autor: [Redakcja Telediagnosis](https://telediagnosis.pl/o-nas/), Telediagnosis Sp. z o.o. Publikacja: 24 października 2026 Stan prawny słownika: 6 października 2026 Recenzja: [Kamila Karczewska](https://telediagnosis.pl/o-nas/#osoba-karczewska), Dyrektor Generalna, 24 października 2026 Weryfikacja techniczna: Szymon Kulawik, integracje i systemy, 25.10.2026 Czas czytania: około 8 minut **DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine):** DICOM to międzynarodowy standard zapisu, przesyłania i wymiany obrazów medycznych wraz z metadanymi pacjenta i badania. Obejmuje format pliku oraz protokół komunikacji między aparatami (RTG, TK, MR), archiwum PACS i stacjami opisowymi. Standard rozwija komitet DICOM przy amerykańskim stowarzyszeniu NEMA. **W teleradiologii:** Połączenie DICOM to podstawowa droga integracji: badanie z aparatu albo z PACS szpitala trafia szyfrowanym łączem do systemu teleradiologicznego, bez zmian w aparatach. Telediagnosis uruchamia połączenie DICOM w 1 dzień roboczy od instalacji urządzenia dostępowego w sieci placówki (dane własne z wdrożeń, stan na 12.10.2026). ## Jak działa DICOM DICOM to dwie rzeczy naraz: format pliku i protokół sieciowy. Obiekt DICOM zawiera najczęściej obraz (jedną warstwę TK, jedno zdjęcie RTG, jeden obraz sekwencji MR), ale może też być wieloklatkowy albo nieobrazowy, na przykład raport dawki, oraz nagłówek z polami opisującymi pacjenta, badanie, aparat i parametry akwizycji: od imienia i nazwiska, przez numer zlecenia, po grubość warstwy, napięcie lampy i dawkę; które pola są obecne i wypełnione, zależy od rodzaju obiektu i aparatu. Każde pole ma stały adres w postaci pary liczb, na przykład (0010,0010) to imię i nazwisko pacjenta, a (0008,0050) numer zlecenia. Dzięki temu system, który nigdy nie widział danego aparatu, wie, gdzie szukać informacji przewidzianych dla danej klasy obiektu. Protokół sieciowy DICOM pozwala aparatom, archiwom i stacjom opisowym wymieniać obrazy i zapytania. Najczęściej używane usługi to C-STORE (wyślij obrazy), C-FIND (wyszukaj badania) i C-MOVE (prześlij wskazane badanie), a dla aparatów Modality Worklist (pobierz listę pacjentów do zbadania z RIS). Nowsza część standardu, DICOMweb (część 18), opisuje wyszukiwanie, pobieranie i zapis obiektów przez protokół HTTP; na niej opierają się przeglądarki obrazów działające w przeglądarce internetowej, choć sama nie zastępuje aplikacji diagnostycznej. Z czego składa się badanie w DICOM | Poziom | Co to jest | Przykład | | --- | --- | --- | | Pacjent | dane identyfikacyjne pacjenta | imię i nazwisko, data urodzenia, PESEL w polu identyfikatora | | Badanie (Study) | zbiór serii z jednej wizyty w pracowni, zwykle odpowiadający jednemu zleceniu | TK jamy brzusznej i miednicy z podaniem środka kontrastującego | | Seria (Series) | zestaw obrazów wykonanych jednym protokołem | faza tętnicza TK, sekwencja T2 MR, projekcja PA zdjęcia RTG | | Obiekt (Instance) | pojedynczy obraz albo dokument | jedna warstwa TK, jedno zdjęcie RTG, raport dawki, opis w postaci DICOM SR | ## Co to znaczy dla placówki Połączenie DICOM jest zwykle najszybszą drogą do opisów zdalnych, bo nie wymaga prac po stronie dostawcy systemu szpitalnego, tylko konfiguracji nadawcy, odbiorcy i sieci. Aparat albo PACS wysyła kopię badania przez urządzenie dostępowe Telediagnosis do platformy teleradiologicznej; Telediagnosis uruchamia to połączenie w 1 dzień roboczy od instalacji urządzenia (dane własne z wdrożeń Telediagnosis; czas liczony od instalacji urządzenia dostępowego w placówce; stan na 12.10.2026). Zlecenie, dane kliniczne i statusy personel obsługuje w platformie, a opis pobiera z niej jako PDF i dokument HL7 CDA. W modelu współpracy Telediagnosis przy badaniach rozliczanych z NFZ docelową drogą jest integracja HL7, a DICOM pozwala zacząć opisy, zanim dostawca RIS ją uruchomi. ### O co zapytać przed podpisaniem umowy Pytania do własnego działu IT i do serwisu aparatów, nie do dostawcy teleradiologii: 1. **Czy każdy aparat pobiera dane pacjenta z listy roboczej RIS (DICOM Worklist), a nie z ręcznego wpisu technika?** Z listy roboczej do obrazów trafia numer zlecenia, po którym opis łączy się z właściwym badaniem; z ręcznego wpisu biorą się literówki w nazwiskach i badania „bez zlecenia”. Lista ogranicza pomyłki, ale ich nie wyklucza, więc powiązanie obrazów ze zleceniami sprawdza się w testach. Przy wdrożeniu sprawdzamy, które aparaty mają listę roboczą. 2. **Które badania mają trafiać do opisu zdalnego i kto ustawi regułę wysyłki?** Z PACS można wysyłać tylko wybrane badania: z określonych aparatów, w określonych godzinach albo z określonych oddziałów. To pozwala objąć opisem zdalnym na przykład noce i weekendy, a dni robocze zostawić własnym radiologom. 3. **Czy aparat wysyła komplet serii diagnostycznych, a nie tylko obrazy wtórne (Secondary Capture)?** Zapisany na konsoli widok rekonstrukcji jest plikiem DICOM, ale zwykle nie zawiera danych objętościowych ani pełnej skali gęstości: radiolog nie przebuduje na nim płaszczyzn ani nie wykona pomiarów i musi prosić pracownię o pierwotne serie. W Telediagnosis badanie trafia na listę radiologa po skompletowaniu serii; przy TK wielofazowym albo MR z wieloma sekwencjami ma to znaczenie dla czasu opisu w trybie CITO, liczonego od przyjęcia kompletnego zlecenia w systemie. 4. **Czy łącze placówki prześle badanie TK w czasie, który nie opóźni opisu CITO?** W teleradiologii obrazy przesyła się bez kompresji stratnej (wymaga tego rozporządzenie o standardach teleradiologii, Dz.U. 2019 poz. 834, § 4 pkt 3 lit. e; sam standard DICOM dopuszcza też składnie stratne), więc badanie TK to zwykle setki megabajtów; czas przesyłu warto sprawdzić na rzeczywistych badaniach z pracowni, nie na deklaracji przepustowości. 5. **Czy aparat zapisuje w nagłówku DICOM parametry ekspozycji i raport dawki, i czy ma licencje na usługi sieciowe?** Opis musi zawierać parametry fizyczne badania i dane o środku kontrastującym (Dz.U. 2019 poz. 834, § 5 ust. 2 pkt 2 lit. b); parametry, które aparat zapisuje w nagłówku, radiolog ma na stacji bez pytania pracowni, a dane o środku kontrastującym w zakresie, którego nagłówek nie niesie, przekazuje pracownia w zleceniu. Przy zakupie aparatu warto wpisać do opisu przedmiotu zamówienia aktywne licencje na wysyłkę obrazów (C-STORE), listę roboczą (Modality Worklist) i zapis dawki, bo u części producentów są to osobno płatne opcje. > **Praktyczna rada: Dokument zgodności DICOM (conformance statement)** > > Producenci aparatów i PACS publikują dokument zgodności DICOM (conformance statement): listę usług i klas obiektów, które system obsługuje. Przy pytaniach działu IT o to, „czy nasz aparat będzie współpracował z teleradiologią”, pierwsza odpowiedź jest w tym dokumencie, zwykle dostępnym na stronie producenta po nazwie modelu, a ostateczna w teście transmisji. Dla wysyłki do opisu potrzebna jest obsługa C-STORE w roli nadawcy dla klas obiektów danego aparatu; resztę konfiguruje się po stronie urządzenia dostępowego i platformy. Proponowany zapis w uzgodnieniach wdrożeniowych: „Strony określą zakres obsługiwanych klas DICOM, sposób zabezpieczenia połączenia i kryterium pozytywnego testu przesłania kompletnego badania”. ## Najczęstsze nieporozumienie DICOM bywa traktowany jak zwykły format graficzny, „taki JPG dla medycyny”, albo mylony z HL7. DICOM to jednocześnie format pliku i protokół sieciowy: określa, jak obraz z parametrami badania jest zapisany, i jak aparaty, archiwa oraz stacje opisowe wymieniają go między sobą. W typowym obiegu teleradiologicznym granica między DICOM a HL7 przebiega po rodzaju danych: DICOM przenosi obrazy, serie i parametry akwizycji, HL7 przenosi zlecenie ze skierowaniem z RIS i podpisany opis z powrotem; zakresy nie są jednak rozłączne, bo DICOM przewiduje też dokumenty i raporty strukturalne, a komunikat HL7 może nieść załączniki. Plik JPG wyeksportowany z przeglądarki to inny plik, pozbawiony tego, co w obrazie DICOM diagnostyczne. ## Co to znaczy dla radiologa Radiolog zdalny nie musi znać DICOM na poziomie protokołu, ale korzysta z niego w każdej minucie pracy: przeglądarka diagnostyczna odczytuje z nagłówków okna wyświetlania, grubość warstwy i położenie obrazów, dzięki czemu rekonstrukcje MPR i porównanie faz nie wymagają ręcznego ustawiania, o ile placówka przesłała wszystkie serie, a przeglądarka je obsługuje. Z nagłówka pochodzą też parametry fizyczne badania, które opis musi zawierać (rozporządzenie o standardach teleradiologii, Dz.U. 2019 poz. 834, § 5 ust. 2 pkt 2 lit. b); dane o podanym środku kontrastującym nagłówek niesie tylko częściowo, a informację o powikłaniach po podaniu środka, wymaganą od 2 kwietnia 2026 r., przekazuje placówka w zleceniu, nie aparat w obrazie. Monitory diagnostyczne kalibruje się według krzywej DICOM GSDF (Grayscale Standard Display Function), która jest częścią standardu (część 14) i sprawia, że ta sama wartość w obrazie daje tę samą jasność na każdym skalibrowanym monitorze; wymagania dla stanowiska określają osobne przepisy. ## Standard i źródła Standard DICOM rozwija komitet DICOM Standards Committee przy amerykańskim stowarzyszeniu NEMA (oznaczenie normy: NEMA PS3), a jako norma międzynarodowa ma oznaczenie ISO 12052. Pełny tekst standardu jest publicznie dostępny na dicomstandard.org i aktualizowany kilka razy w roku. Standard liczy ponad 20 części, od słownika danych (część 6), przez usługi sieciowe (części 7 i 8), po wyświetlanie w skali szarości (część 14) i DICOMweb (część 18). > **Warto wiedzieć: Czterdzieści lat jednego standardu** > > Pierwsza wersja standardu, opracowana wspólnie przez radiologów z ACR (American College of Radiology) i producentów zrzeszonych w NEMA, ukazała się w 1985 r. jako ACR-NEMA; nazwę DICOM i obecną architekturę przyniosła wersja 3.0 z 1993 r. Od tego czasu standard nie został zastąpiony, tylko rozszerzany: dlatego obraz zapisany przez aparat sprzed dwudziestu lat zwykle otwiera dzisiejsza przeglądarka, a badanie z nowego tomografu trafia do opisu zdalnego bez konwersji, o ile obie strony obsługują zgodne składnie. To jedna z przyczyn, dla których połączenie DICOM z teleradiologią Telediagnosis uruchamia w dzień roboczy, a integracja HL7 z systemem szpitalnym trwa od kilku dni do kilku tygodni. > **Cytowanie: Jak cytować to hasło** > > Redakcja Telediagnosis, hasło „DICOM”, Telediagnosis, Słownik teleradiologii, 24 października 2026, https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/dicom/, wersja treści 2026-10-25, identyfikator TD-WWW-HASLO-DICOM-2026Q4. Definicja hasła i stan prawny słownika: https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/#dicom. > > Źródło hasła: [Standard DICOM (dicomstandard.org)](https://www.dicomstandard.org/). ## Najczęstsze pytania Krótkie odpowiedzi na pytania, które padają najczęściej przy tym pojęciu. ### Czy każdy aparat w szpitalu obsługuje DICOM? Współczesne cyfrowe aparaty RTG, TK, MR, mammografy i PET/TK mają interfejs DICOM, bo bez niego nie dałoby się ich podłączyć do PACS; systemy CR do zdjęć analogowych też wysyłają obrazy w DICOM. Deklaracja DICOM nie oznacza jednak, że aparat obsługuje każdą usługę i ma aktywne licencje, dlatego przy wdrożeniu sprawdzamy dokument zgodności, konfigurację miejsca docelowego wysyłki i listę roboczą, a połączenie potwierdzamy testem. ### Czy wysyłka DICOM do teleradiologii wymaga zmian w aparatach? Zwykle nie wymaga wymiany sprzętu; potrzebna bywa konfiguracja aparatu, PACS albo sieci i test transmisji. W sieci placówka instaluje urządzenie dostępowe Telediagnosis, fizyczne albo wirtualne, a aparat albo PACS wysyła do niego kopię badania tak, jak wysyła do każdego innego węzła DICOM. Połączenie z platformą biegnie szyfrowanym tunelem VPN. ### Ile trwa uruchomienie połączenia DICOM? W Telediagnosis 1 dzień roboczy od instalacji urządzenia dostępowego w sieci placówki (dane własne z wdrożeń, stan na 12.10.2026). Do tego czasu dochodzi instalacja urządzenia przez dział IT placówki i otwarcie połączeń z adresami z listy. ### Dlaczego badań nie przesyła się do opisu jako JPG, PNG albo film? Bo eksport do JPG, PNG albo filmu tworzy inny plik: JPG zwykle z kompresją stratną, PNG bezstratny, ale oba spłaszczają skalę szarości z 12–16 bitów do 8 i gubią strukturę badania oraz metadane, a rozporządzenie o standardach teleradiologii wymaga zachowania kompresji bezstratnej danych obrazowych (Dz.U. 2019 poz. 834, § 4 pkt 3 lit. e). Na takim pliku radiolog nie zmieni okna wyświetlania, nie zmierzy gęstości tkanki w jednostkach Hounsfielda ani nie wykona rekonstrukcji; plik nie niesie też parametrów badania z nagłówka DICOM, które opis musi zawierać. ### Czy opis wraca w DICOM? Przy połączeniu DICOM placówka pobiera opis z platformy teleradiologicznej jako PDF z podpisem elektronicznym lekarza i jako dokument HL7 CDA; opis nie jest odsyłany do PACS. Przy integracji HL7 opis trafia do RIS albo HIS placówki w komunikacie HL7 z tymi samymi dokumentami. ## Co czytać razem z hasłem DICOM Kategoria „Standardy i systemy IT” w słowniku ma 7 haseł; poniżej te, do których hasło DICOM odsyła. ### PACS Archiwum obrazów. [Czytaj pełne hasło](https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/pacs/) ### HL7 Wymiana danych między systemami. [Czytaj pełne hasło](https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/hl7/) ### DICOM Worklist Lista badań z systemu RIS. [Czytaj pełne hasło](https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/dicom-worklist/) ### Cały słownik teleradiologii Wszystkie hasła z kategorii „Standardy i systemy IT” i pozostałych kategorii w jednym miejscu, ze stanem prawnym i zasadami cytowania. [Otwórz słownik](https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/#systemy) ## Gdzie to pojęcie pracuje na stronie ### Dwie drogi integracji: DICOM i HL7 Strona, na której to pojęcie pojawia się w ofercie albo w studium przypadku. [Przejdź](https://telediagnosis.pl/dla-klienta/#integracja) ### Integracja DICOM i HL7 krok po kroku Dwie drogi integracji, czasy uruchomienia, co przygotowuje placówka i jak wraca opis. [Czytaj odpowiedź](https://telediagnosis.pl/baza-wiedzy/integracja-dicom-hl7/) ### Przewodnik po badaniach obrazowych RTG, TK, MR, PET/TK i mammografia: jak powstaje obraz i które badania opisuje się zdalnie. [Czytaj przewodnik](https://telediagnosis.pl/baza-wiedzy/rtg-tk-mr-usg-pet-mammografia/) ------------------------------------------------------------------------------ Ten plik jest wersją Markdown strony https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/dicom/ wygenerowaną z jej treści przy buildzie. Adres do cytowania: https://telediagnosis.pl/slownik-teleradiologii/dicom/. Indeks strony dla systemów AI: https://telediagnosis.pl/llms.txt (tam też zasady cytowania i użycia treści przez systemy AI). © 2026 Telediagnosis Sp. z o.o.